ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವು ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯದ ಸಮಾಜ ವಿಜ್ಞಾನ ನಿಕಾಯದ ಸಂಶೋಧನಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳಲ್ಲಿ ನಿರತವಾಗಿರುವ ಒಂದು ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವಾಗಿದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ನಾಗರಿಕ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ (ಹೈದ್ರಾಬಾದ್-ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಜನಸಮೂಹಕ್ಕೆ) ಹೆಚ್ಚು ಪ್ರಸ್ತುತವಾಗಬೇಕೆಂಬ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಮಾರ್ಚ್ 1, 1997ರಲ್ಲಿ ಇದನ್ನು ಸ್ಥಾಪಿಸಲಾಯಿತು. ಇವು (ಕನ್ನಡ ವಿಶ್ವವಿದ್ಯಾಲಯ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ) ಲೋಕಪ್ರಸಿದ್ಧ ಚಾರಿತ್ರಿಕ ಪರಂಪರೆಯ ತಾಣವಾದ ಹಂಪಿಯಲ್ಲಿ ನೆಲೆಗೊಂಡಿದೆ. ಅಧ್ಯಯನ ವಿಷಯಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಆದ್ಯತೆಯನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಧ್ಯಯನಗಳ ವೈಜ್ಞಾನಿಕತೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳನ್ನು ವಿಭಾಗವು ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ನಿರ್ವಚಿಸಿಕೊಳ್ಳುತ್ತಾ ಬಂದಿದೆ. ಇಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನಗಳು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯ ಅಂದಂದಿನ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸುವುದಕ್ಕೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದಂತೆ ನೀತಿ ನಿರೂಪಣೆಗಳಿಗೆ ಸಹಸ್ಪಂದಿಯಾಗಿರುತ್ತವೆ. ಕರ್ನಾಟಕದ ಸಮಾಜ, ರಾಜಕೀಯ ಹಾಗೂ ಆಕತೆ ಕುರಿತಂತೆ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದು ವಿಭಾಗದ ಒಂದು ಉದ್ದೇಶವಾಗಿದೆ. ಚಾರಿತ್ರಿಕವಾಗಿ ರೂಪವನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಂಡ ಜನರ ಸಾಮಾಜಿಕ, ಆರ್ಥಿಕ ಮತ್ತು ಸಾಂಸ್ಕೃತಿಕ ಬದುಕಿಗೆ ಪೂರಕವಾಗುವಂತಹ ಸಲಹೆ-ಮಾರ್ಗದರ್ಶನಗಳನ್ನು ವಿವಿಧ ಮಜಲುಗಳಲ್ಲಿ ನೀತಿ-ನಿರೂಪಣೆ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ತೊಡಗಿರುವ ಜನರಿಗೆ ನೀಡುವುದು ಅದರ ಮತ್ತೊಂದು ಗುರಿಯಾಗಿದೆ. ಜಾರಿಯಲ್ಲಿರುವ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಫಲಗಳನ್ನು ಪಡೆದುಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಧಾರಣಶಕ್ತಿಯನ್ನು ಸಮಾಜದಲ್ಲಿರುವ ವಂಚಿತರು ರೂಢಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಬೇಕಾದ ಜ್ಞಾನ ಮತ್ತು ಕುಶಲತೆಗಳನ್ನು ಅವರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಕಾಯಕದಲ್ಲಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗ ಕ್ರಿಯಾಶೀಲವಾಗಿದೆ.

ನಿರ್ದಿಷ್ಟವಾಗಿ ಅದರ ಉದ್ದೇಶಗಳು ಹೀಗಿವೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಬಹುಶಿಸ್ತೀಯ ಚೌಕಟ್ಟಿನಲ್ಲಿ ಅಧ್ಯಯನ ನಡೆಸುವುದು.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀತಿಯನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯವನ್ನು ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕಾರ್ಯಕ್ರಮಗಳ ಅನುಷ್ಠಾನದ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿರುವ ಜನರಿಗೆ, ಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳಿಗೆ ತರಬೇತಿ ಕಾರ್ಯಗಾರಗಳನ್ನು ಸಂಟಿಸುವುದು.
• ಬಹುಮಾಧ್ಯಮಗಳ ಮೂಲಕ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಗೆ ಸಂಬಂಧಿಸಿದ ಸಂಗತಿಗಳ ಬಗ್ಗೆ ಜ್ಞಾನವನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವುದು.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ವಿಷಯಗಳನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಸಲಹೆ ನೀಡುವ ಕಾರ್ಯ ನಿರ್ವಹಿಸುವುದು.

ಅಧ್ಯಯನ
ರಾಜ್ಯದಲ್ಲಿ ದುಸ್ಥಿತಿಯನ್ನು ಅನುಭವಿಸುತ್ತಿರುವ ಪ್ರದೇಶಗಳಲ್ಲಿನ ಆರ್ಥಿಕ-ಸಾಮಾಜಿಕ-ರಾಜಕೀಯ ಬದಲಾವಣೆಯ ಸಂಕೀರ್ಣ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ಸಾಧ್ಯಮಾಡಿಕೊಡುವ ಅಧ್ಯಯನಗಳನ್ನು ಕೈಗೊಳ್ಳುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಪ್ರಕ್ರಿಯೆಯನ್ನು ಬಹುಶೀಸ್ತೀಯ ನೆಲೆಯಲ್ಲಿ ಪರಿಭಾವಿಸಿ ಅರ್ರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳಲು ನೆರವಾಗುವಂತಹ ಅರಿವನ್ನು ತಳಮಟ್ಟದಲ್ಲಿನ ಜನರಿಗೆ, ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳಿಗೆ ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರ್ವಹಣಾಗಾರರಿಗೆ ನೀಡುವುದು ವಿಭಾಗದ ಮತ್ತೊಂದು ಆಶಯವಾಗಿದೆ.

ವಿಭಾಗದಲ್ಲಿನ ಅಧ್ಯಯನ ಆದ್ಯತಾ ಕ್ಷೇತ್ರಗಳು :
• ಸಹಭಾಗಿತ್ವ ಇತ್ಯಾದಿ ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
• ಲಿಂಗ ಸಂಬಂಧಗಳು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ
• ವಸತಿ, ಕುಡಿಯುವ ನೀರು ಮತ್ತು ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ
• ನಾಗರಿಕ (ಸಿವಿಲ್) ಸಮಾಜ ಮತ್ತು ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತ್
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನಿರ್ವಹಣೆ

ತರಬೇತಿ:
ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವು ಅನನ್ಯವಾದ ತರಬೇತಿ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಯೊಂದನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ವಿದ್ವಾಂಸರು ಹಾಗೂ ಅಧಿಕಾರಿಗಳು ಅನೂಚಾನವಾಗಿ ಅನುಸರಿಸಿಕೊಂಡು ಬಂದಿರುವ ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನಕ್ಕಿಂತ ಇದು ಭಿನ್ನವಾಗಿದೆ. ಪ್ರೇರೇಪಿಸುವುದು ಹಾಗೂ ಕುಶಲತೆ ಒದಗಿಸುವುದು-ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರಬೇತಿ ವಿಧಾನದ ಎರಡು ಪ್ರಮುಖ ನೆಲೆಗಳಾಗಿವೆ. ಅವು ತುಂಬಾ ಅಗತ್ಯ. ಆದರೆ ತರಬೇತಿಗೆ ಅವಷ್ಟೆ ಸಾಕಾಗುವುದಿಲ್ಲ. ಸಾಂಪ್ರದಾಯಿಕ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವ ಮೇಲ್ಪದರದ ಸ್ವರೂಪ ಹಾಗೂ ಕೃತಕವಾದ ಸಹಬಾಗಿತ್ವಕ್ಕೆ ಪ್ರತಿಯಾಗಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವು ಖಪ್ರತಿಫಲನಾತ್ಮಕ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಹಬಾಗಿತ್ವಖವನ್ನು ಸಾಧಿಸಿಕೊಳ್ಳುವಂತ ತಂತ್ರವನ್ನು ರೂಪಿಸಿದೆ. ಯಾವ ಸಾಮಾಜಿಕ ಸಂದರ್ಭದಲ್ಲಿ ತಾವು ಬದುಕುತ್ತಿದ್ದೇವೆ ಎಂಬುದನ್ನು ಅಭ್ಯರ್ಥಿಗಳು ಅರ್ಥಮಾಡಿಕೊಳ್ಳುವಂತೆ ತರಬೇತಿ ನೀಡಲಾಗುತ್ತದೆ. ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಪನ್ಮೂಲಗಳಿಂದ ಸ್ಥಳೀಯ ಸಮಸ್ಯೆಗಳನ್ನು ನಿವಾರಿಸಿಕೊಳ್ಳಲು ಅಗತ್ಯವಾದ ಸಾಮರ್ಥ್ಯವನ್ನು ಜನರಿಗೆ ಒದಗಿಸುವ ಕೆಲಸ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ ವಿಭಾಗವು ರೂಪಿಸಿದ ತರಬೇತಿಯಲ್ಲಿ ನಡೆಯುತ್ತದೆ.
ವಿಭಾಗವು ನಡೆಸುತ್ತಿರುವ ತರಬೇತಿ ಕಮ್ಮಟಗಳಲ್ಲಿ ಭಾಗಿಗಳಾಗುತ್ತಿರುವ ಜನವರ್ಗ :
• ಸ್ಥಳೀಯ ಸಂಸ್ಥೆಗಳ ಜನಪ್ರತಿನಿಧಿಗಳು
• ತಳಮಟ್ಟದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಆಡಳಿತಗಾರರು
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಫಲಾನುಭವಿಗಳು

ಚಾಚು (ವಿಸ್ತಾರ)
ಅಧ್ಯಯನಗಳ ತಥ್ಯಗಳನ್ನು – ಫಲಿತಾಂಶಗಳನ್ನು ಪ್ರಸಾರ ಮಾಡುವ ಜವಾಬ್ದಾರಿಯನ್ನು ವಿಭಾಗವು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಈ ಪ್ರಸಾರದ ಎರಡು ಉದ್ದೇಶಗಳೆಂದರೆ-ಅಂಚಿನಲ್ಲಿರುವ ವಂಚಿತರ ಬದುಕನ್ನು ಕುರಿತಂತೆ ಸಮಾಜಕ್ಕೆ ಅರಿವು ಮೂಡಿಸುವುದು ಮತ್ತು ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತಂತೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿರುವ ಎಲ್ಲ ನಿಯೋಗಿಗಳನ್ನು ಸಂಘಟಿಸುವುದು, ಸಮಾಜದ ಕೆಳವರ್ಗಕ್ಕೆ ಹೆಚ್ಚು ಅನುಕೂಲವಾಗುವಂತಹ ಪರ್ಯಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ನೀತಿಗಳನ್ನು ರೂಪಿಸುವ ಅಂತಿಮ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಎಲ್ಲ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಸಂಟಿಸುವುದು ವಿಭಾಗದ ಕಾರ್ಯವಾಗಿದೆ. ಕೆಳಕಂಡ ಮಾಧ್ಯಮಗಳನ್ನು ಬಳಸಿಕೊಂಡು ಅಧ್ಯಯನಗಳ ತಥ್ಯಗಳನ್ನು ಜನರಿಗೆ ತಲುಪಿಸುವ ಕಾರ್ಯ ಮಾಡುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿಭಾಗ ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.
• “ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಅಧ್ಯಯನ” ವೆಂಬ ಅರೆವಾರ್ಷಿಕ ಪತ್ರಿಕೆಯನ್ನು ವಿಭಾಗವು ನಡೆಸುತ್ತಿದೆ.
• ವಿಭಾಗವು ಪಿಎಚ್.ಡಿ., ಕಾರ್ಯಕ್ರಮವನ್ನು ನಿರ್ವಹಿಸುತ್ತಿದೆ. ಮತ್ತು ಮುಂದೆ ಪರ್ಯಾಯ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಕುರಿತಂತೆ ಕೆಲವೊಂದು ಅಲ್ಪಾವಧಿ ಶಿಕ್ಷಣವನ್ನು ಆರಂಭಿಸುವ ಉದ್ದೇಶವನ್ನು ವಿಭಾಗವು ಇಟ್ಟುಕೊಂಡಿದೆ.
• ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಎಲ್ಲ ಪಾಲುದಾರರನ್ನು ಒಳಗೊಂಡ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಸಮಾವೇಶವನ್ನು ಸಂಟಿಸುವುದು.
ವಿಸ್ತರಣಾ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು:
• ನೀತಿ-ನಿರೂಪಣೆ ಹಾಗೂ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯಾಚರಣೆ – ಎರಡೂ ನೆಲೆಗಳಲ್ಲಿ ಮಧ್ಯ ಪ್ರವೇಶಿಸುವ ಉದ್ದೇಶದಿಂದ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಾಪಕ ವರ್ಗ ಅನೇಕ ಸಮಿತಿ – ಮಂಡಳಿಗಳಲ್ಲಿ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
• ಪಂಚಾಯತ್ ಗಳ ಸಾಮರ್ಥ್ಯ ಸಂವರ್ಧನೆ ಸಾಧಿಸಲು ರೂಪಿಸಿರುವ ರಾಜ್ಯಮಟ್ಟದ ಸಮಿತಿಯ ಸದಸ್ಯರಾಗಿ
• ಜಿಲ್ಲಾ ಯೋಜನಾ ಸಮಿತಿಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ
• ಗ್ರಾಮೀಣ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಕಾರ್ಯದಲ್ಲಿ ನಿರಂತರವಾಗಿರುವ ಎನ್.ಜಿ.ಓಗಳಿಗೆ ಸಲಹೆಗಾರರಾಗಿ ವಿಭಾಗದ ಅಧ್ಯಾಪಕರು ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತಿದ್ದಾರೆ.
ಅಧ್ಯಯನ ಯೋಜನೆಗಳು
1. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ನಿರ್ಮಲ ಕರ್ನಾಟಕ ಯೋಜನೆ – ಒಂದು ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಧ್ಯಯನ
2. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಸ್ವಾತಂತ್ರ್ಯ ಹೋರಾಟ
3. ಕರ್ನಾಟಕದ ಹೊಸ ಜಿಲ್ಲೆಗಳ ಸಾಮಾಜಿಕ ಮತ್ತು ಆರ್ಥಿಕ ಸ್ಥಿತಿಗತಿಗಳು
4. ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆಯಲ್ಲಿ ಎನ್.ಜಿ.ಎಸ್.ವೈ. ಅನುಷ್ಠಾನಕ್ಕೆ ಅರ್ಹ ಮತ್ತು ಪ್ರಮುಖ ಆರ್ಥಿಕ ಚಟುವಟಿಕೆಗಳು
5. ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆಯ ಆರು ಗ್ರಾಮಗಳಲ್ಲಿ ಡಿಪ್ಲೋರೈಡ್ ಫಿಲ್ಟರ್ ಗಳ ಬಳಕೆಯ ಮೌಲ್ಯಮಾಪನ ಅಧ್ಯಯನ.
6. ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ – 2003-07: ಕೃಷ್ಣ ನಗರ ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿ, ಸಂಡೂರು ತಾಲ್ಲೂಕು,ಬಳ್ಳಾರಿ ಜಿಲ್ಲೆ
7. ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿ ಅಭಿವೃದ್ಧಿ ಯೋಜನೆ 2004-10 : ಯರೆಹಂಚಿನಾಳ ಗ್ರಾಮ ಪಂಚಾಯತಿ, ಯಲಬುರ್ಗಾ ತಾಲ್ಲೂಕು, ಕೊಪ್ಪಳ ಜಿಲ್ಲೆ,
8. ಕರ್ನಾಟಕ ಚುನಾವಣೆಗಳ ಗತಿಶೀಲತೆ-ಚುನಾವಣಾ ಪ್ರಣಾಳಿಕೆಗಳ ಅಧ್ಯಯನ
9. ಪ್ರಾಥಮಿಕ ಶಿಕ್ಷಣ : ಉತ್ತರ ಕರ್ನಾಟಕ ಮತ್ತು ದಕ್ಷಿಣ ಕರ್ನಾಟಕಗಳ ಗ್ರಾಮಪಂಚಾಯತಿಗಳ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಅಧ್ಯಯನ.
10. ಮಹಿಳೆಯರ ಸಾಮಾಜಿಕ-ಆಕ-ಸ್ಥಾನಮಾನ : ದಲಿತ ಮತ್ತು ದಲಿತೇತರ ಮಹಿಳೆಯರ ತುಲನಾತ್ಮಕ ಆಧ್ಯಯನ
11. ಜನರ ಯೋಜನೆ-ಕರ್ನಾಟಕದ ಅನುಭವಗಳು
12. ಕರ್ನಾಟಕದಲ್ಲಿ ಹೈದ್ರಾಬಾದ್-ಕರ್ನಾಟಕ ಪ್ರದೇಶದ ಅಭಿವೃದ್ಧಿಯ ಗತಿಶೀಲ ನೆಲೆಗಳು
13. ಚಾಲ್ತಿಯಲ್ಲಿರುವ ಯೋಜನೆಗಳು

ವಿಭಾಗದ ಬೋಧಕರ ವಿವರಗಳು

ಹೆಸರು

ಹುದ್ದೆ

ವಿದ್ಯಾರ್ಹತೆ

 
       

ಡಾ ಎಂ ಚಂದ್ರಪೂಜಾರಿ

ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು

ಪಿಎಚ್.ಡಿ
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ …

ಡಾ. ಎಚ್.ಡಿ ಪ್ರಶಾಂತ್

ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು

ಪಿಎಚ್.ಡಿ
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ …

ಡಾ.ಎ. ಶ್ರೀಧರ

ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು

ಪಿಎಚ್.ಡಿ
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ ...

ಡಾ ಸಿದ್ದಗಂಗಮ್ಮ

ಸಹ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು ಹಾಗೂ ಮುಖ್ಯಸ್ಥರು

ಪಿಎಚ್.ಡಿ
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ …

ಡಾ. ಜನಾರ್ದನ

ಸಹಾಯಕ ಪ್ರಾಧ್ಯಾಪಕರು

ಪಿಎಚ್.ಡಿ
ಹೆಚ್ಚಿನ ವಿವರ …